شبهات قرآنی
مسلمانان کتاب قرآن را کتابی جامع و هدفمند معرفی می کنند. در حالی که اگر اندکی در آن با دقت نگاه شود، متوجه تناقضات آشکاری خواهیم شد. این تناقضات، نشان دهنده ی این است که قرآن کتابی ساده، بدون دقت و فاقد جامعیت می باشد.
به نمونه های زیر دقت کنید:
در سوره ی سجده آیه ی ۵ بیان می کند: روز قیامت برابر با هزار سال می باشد. در سوره ی معارج آیه ی ۴ می گوید: روز قیامت برابر با پنجاه هزار سال است.
در سوره ی بقره آیه ی ۱۱۵ بیان می کند: یک مشرق و یک مغرب وجود دارد. در سوره ی الرحمن آیه ی ۱۷ می گوید: دو مشرق و دو مغرب وجود دارد. در سوره ی معارج آیه ی ۴۰ نیز آمده است: چند مشرق و چند مغرب وجود دارد.
در سوره ی قمر آیه ی ۱۹ می گوید: قوم عاد در یوم النحس (یک روز نحس) به هلاکت رسید. ولی در سوره ی فصلت آیه ی ۱۶ بیان می کند: قوم عاد در ایام النحسات (چند روز نحس) به هلاکت رسیدند. و …..
پاسخ شبهه
تنوع لغات و اعتبارات در قرآن کریم
خداوند کریم در نزول آیات قرآن کریم جانب بلاغت و حکمت را نگه داشته است و از کلمات و عباراتی استفاده کرده که به طور کامل مقصود و معنا را به مخاطب خود انتقال دهد.
مستشکل در شبهه ی اخیر، بدون لحاظ اعتبارات و معانی کامل لغات، تعداری از آیاتی که مورد مشابه و لفظ واحد داشته و از لحاظ اعتبار متفاوت بوده اند را انتخاب کرده و قرآن را به تناقض گویی متهم کرده است. در حالی که متکل حکیم (در تمامی موارد اشکال شده) سخنانش را به اعتبارات و موضوعات مختلف بیان کرده است که این تنوع کلمات و اعتبارات خود سبب بالا رفتن بلاغت کلام شده است.
توضیحات کامل تر را در ضمن آیات مورد بحث مشاهده کنید:
یُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ یَعْرُجُ إِلَیْهِ فی یَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَهٍ مِمَّا تَعُدُّونَ (سجده(۳۲):۵)
تَعْرُجُ الْمَلائِکَهُ وَ الرُّوحُ إِلَیْهِ فی یَوْمٍ کانَ مِقْدارُهُ خَمْسینَ أَلْفَ سَنَهٍ (معارج(۷۰):۴)
در سورهی سجده، مقدار هزار سال برای یک موقف در روز قیامت بیان شده است و در سورهی معارج، پنجاه هزار سال برای پنجاه موقف که هر کدام یک هزار سال طول خواهد کشید، ذکر شده است. این بیان بنابر حدیثی که از امیرالمؤمنین (علیه السلام) به جا مانده است، ذکر شد.
بیان دیگر این است که هر دو آیه در مقام بیان کثرت توقف در روز قیامت است و اشاره به زمانی خاص ندارد. مقصود از «یوم» ، ۱۲ ساعت روز نیست، بلکه مقصود ظرف زمانی است. که هر دو (روز به معنای ۱۲ ساعت و در مقابل شب، و روز به معنای زمان) معنای حقیقی روز است و در معاجم لغت به آن پرداخته شده است.
وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَیْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ واسِعٌ عَلیمٌ (بقره(۲):۱۱۵)
رَبُّ الْمَشْرِقَیْنِ وَ رَبُّ الْمَغْرِبَیْنِ (الرحمن(۵۵):۱۷)
فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُون (معارج(۷۰):۴۰)
آیهی ۱۵ سورهی بقره، پس از تغییر جهت قبله ی مسلمین و به سبب استهزاء یهودیان –که می گفتند مسلمانان قبله و جهت مشخصی برای عبادات خود نداند- نازل شد. مقصود از این آیه این است که تمام هستی در حاکمیت و مالکیت خداوند است. اما در آیه ۵۵ سورهی الرحمن منظور از دو مفرب و دو مشرق، میل اعظم شمالی و جنوبی است؛ میل اعظم، در علم نجوم، به بالاترین و پایین ترین نقاط طلوع و غروب خورشید گفته می شود که طولانی ترین و کوتاه ترین روزها را پدید می آورند. این مسأله اشاره ای نیز به کروی بودن زمین می باشد که در تفسیر علمی قرآن به آن پرداخته می شود.
در آیهی ۴۰ سورهی معارج نیز مقصود از مشرق ها و مغرب ها، زاویه ی تابش خورشید در روزهای مختلف سال است؛ که مشرق و مغرب هر روزی با روز دیگر متفاوت است. این آیه نیز، مانند آیهی قبل، اشاره به کروی بودن و افق های مختلف، در سال دارد.
إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَیْهِمْ ریحاً صَرْصَراً فی یَوْمِ نَحْسٍ مُسْتَمِرٍّ (قمر(۵۴):۱۹)
فَأَرْسَلْنا عَلَیْهِمْ ریحاً صَرْصَراً فی أَیَّامٍ نَحِساتٍ لِنُذیقَهُمْ عَذابَ الْخِزْیِ فِی الْحَیاهِ الدُّنْیا وَ لَعَذابُ الْآخِرَهِ أَخْزى وَ هُمْ لا یُنْصَرُون (فصلت(۴۱):۱۶)
در آیهی اول صفت «مستمر» قرینه ای بر تعدد ایام است. برداشت دیگر آنکه در اینجا «یوم» را به معنای زمان در نظر بگیریم. که معنای آن می شود: تندبادى توفنده در روزهایى شوم فرستادیم…
در آیهی دوم هم «ایام» دلالت بر روزهای متعدد می کند و مقصود هفت شب و هشت روز است که در آیهی ۷ سورهی الحاقه ذکر شده است.
عبد الحمید مردانی

دیدگاهها