پایگاه استاد مردانیپایگاه اطلاع‌رسانی
سربرگ پایگاه اطلاع‌رسانی عبدالحمید مردانی
خانه/آرشیو/شبهات قرآنی

شبهات قرآنی

تناقض گویی در قرآنهُوَ الَّذی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْأَرْضِ جَمیعاً ثُمَّ اسْتَوى‏ إِلَى السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیم‏ (بقره (۲): ۲۹)أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها * رَفَعَ سَمْکَها فَسَوَّاها * وَ أَغْطَشَ لَیْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها * وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحاها (نازعات (۷۹): ۲۷ -۳۰)همان طور که…

تناقض گویی در قرآن هُوَ الَّذی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْأَرْضِ جَمیعاً ثُمَّ اسْتَوى‏ إِلَى السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیم‏ (بقره (۲): ۲۹) أَ أَنْتُمْ أَشَدُّ خَلْقاً أَمِ السَّماءُ بَناها * رَفَعَ سَمْکَها فَسَوَّاها * وَ أَغْطَشَ لَیْلَها وَ أَخْرَجَ ضُحاها * وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحاها (نازعات (۷۹): ۲۷ -۳۰) همان طور که در آیات فوق مشاهده می شود، این دو آیه در تناقض با یکدیگرند. چون در آیه ی اول بیان می کند که ابتدا زمین و سپس آسمان ها خلق شده است که این مطلب با «ثم» فهمیده می شود. اما در آیه ی دوم اینگونه بیان می کند که اول آسمان ها به خلقت رسیده است و پس از آن زمین. با این توضیح تناقض گویی قرآن آشکار می گردد؛ چرا که یکبار آسمان و یکبار زمین را در خلقت مقدم دانسته و کتابی که در آن تناقض باشد، از اعتبار می افتد و نمی توان به آن استناد کرد.

جواب شبهه

پایه ی اشکال مستشکل این است که چون «ثم» در آیه ی ۲۹ سوره ی بقره، دلالت بر ترتیب می کند، پس منظور آیه این است که خداوند ابتداءً زمین و پس از آن آسمان را آفریده و در آیات سوره ی نازعات، نقیض این مطلب بیان شده و گفته شده که خلقت آسمان، مقدم بر زمین است. اولاً «ثم» دلالت بر تعقیب و تراخی نمی کند و بیانگر این نکته که: خداوند ابتدا زمین و پس از آن آسمان را آفریده است، نمی باشد. بنابراین در آیه ی ۲۹ سوره ی بقره، «ثم» ترتیب خلقت آسمان و زمین را نمی رساند. همچنین آیات دیگری داریم که در آن ها «ثم» به کار رفته، اما معنای ترتیب از آن فهمیده نمی شود. مانند آیه ی ۶ سوره ی زمر که می فرماید: «خلقکم من نفس واحد‌ه ثم جعل منهما زوجها» در این آیه چون می دانیم که خلق همسر آدم، پس از خلقت تمام انسان ها نیست؛ پس «ثم» دال بر ترتیب نیست.

ثانیاً سیاق آیات مذکور، خلاف آن چه را که مستشکل نتیجه گیری کرده را می فهماند؛ وقتی که آیه ی ۲۸ سوره ی بقره را بررسی می کنیم، می بینیم که خداوند روی سخن را به کفار که با وجود آن که مشمول نعمت های الهی قرار گرفته اند، بازهم کفران می کنند- برده است. خداوند در آیه ی ۲۱ سوره ی بقره در مقام امتنان بر این گروه، می فرماید: او خدایی است که هر آن چه در زمین است را برای شما آفرید و آسمان را برای شما بر افراشت و هفت آسمان را خلق کرد… آیا با وجود این نعمت ها باز هم کفر می ورزید؟ [کیف تکفرون بالله…] اما در آیه ی دوم؛ مخاطب آیه، فرعون و فرعونیان و کسانی هستند که نسبت به خداند متعال کفر ورزیده اند. خداوند در این آیات، در مقام احتجاج، مناظره و انکار آن هاست.

نه در مقام بیان ترتیب در آفرینش آسمان ها و زمین. به همین خاطر خداوند از تعبیرات شدیدی نسبت به منکرین این واقعیت ها به کار برده و می فرماید: آیا خلقت شما عظیم تر بود یا آسمان ها و زمین؟ بنابر نکات مطرح شده ی بالا فهمیده می شود: هیچ کدام از آیات، در مقام بیان ترتیب در خلقت و آسمان ها و زمین نیستند. تا از آن بخواهند تناقض گویی را خارج کنند!

دیدگاه‌ها