شبهات قرانی
در آیه ی ۳ سوره ی نساء گفته شده است: «وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُوا فِی الْیَتامى فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُوا فَواحِدَهً أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُکُمْ ذلِکَ أَدْنى أَلاَّ تَعُولُوا»؛ «اگر نمی توانید در مورد یتیمان عدالت را رعایت کنید؛ پس نکاح کنید از زنان دو یا سه و یا چهار زن را …»
هم چنان که مشاهده می کنید، قرآن به هر بهانه ای به مسلمانان دستور به شهوت رانی داده است کما اینکه در این آیه بحث در مورد یتیمان است ولی می گوید: اگر شما عدالت را در مورد یتیمان نتوانستید رعایت کنید پس بروید و چند تا زن بگیرید!
این مطلب در جایگاه های دیگری نیز تکرار شده است؛ مثلاً در آیه ی ۳ سوره ی نور گفته است: «کسانی که فقیر هستند و توان مالی ندارند را به نکاح در آورید…»
این آیات و آیات دیگری از این قبیل نشان گر این است که قرآن کتابی است که مسلمانان را به شهوت رانی دعوت و سفارش می نماید.
پاسخ شبهه
قرآن؛ کتاب پرهیزگاری
در این شبهه، مطرح شد که آیات متعددی در قرآن، مسلمانان را به شهوت رانی سفارش کرده است. و مثالی هایی نیز آورده است؛ نظیر این که در رابطه با اموال یتیمان، اگر نمی توانید عدالت را رعایت نمایید، بروید و چند زن بگیرید.
اما به دلایل زیر این شبهات مردود است:
اولاً در آیاتی که آورده شده است هیچ صحبتی از شهوت و شهوت رانی زده نشده است. باید دقت داشت که شهوت اعم از نکاح و به معنای میل و علاقه ی شدید به شیء است. اما در این آیه به نکاح تعبیر شده است [فأنکحوا]. این تعبیر دلالتی به معنای شهوت رانی ندارد و شامل جنبه های عاطفی و … می شود.
ثانیاً با بررسی دقیق آیات قرآن به این نتیجه می رسیم که شارع، نکاح را برای از بین بردن شهوت رانی قرار داده است نه ترویج آن. دلیل این مدعا این است که شارع برای نکاح حد و حدود قرار داده است و برای آن ضوابطی را معین نموده است وتعیین حدود و ضابطه منافی شهوت رانی بی قید و بند است.
ثالثاً آیه مورد بحث می فرماید: «وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُوا فِی الْیَتامى فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُوا فَواحِدَهً أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُکُمْ ذلِکَ أَدْنى أَلاَّ تَعُولُوا» (نساء (۴):۳) ؛ و اگر در اجراى عدالت میان دختران یتیم بیمناکید، هر چه از زنان [دیگر] که شما را پسند افتاد؛ دو، سه، چهار، به زنى گیرید. پس اگر بیم دارید که به عدالت رفتار نکنید، به یک [زنِ آزاد] یا به آنچه [از کنیزان] مالک شدهاید [اکتفاء کنید]. این [خوددارى] نزدیکتر است تا به ستم گرایید [و بیهوده عیالوار گردید].
طبق نقل تفاسیر، از جمله علامه طباطبایی، عبارت «فأنکحوا» جواب برای عبارت «وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُوا فِی الْیَتامى» نخواهد بود، بلکه جواب این مطلب در تقدیر است. این آیه به این سبب نازل شد تا مسلمانان را از ظلم به یتیمان باز دارد؛ چراکه در آن زمان، بر اثر جنگ و خونریزی دائمی بین اقوام عرب، یتیمان زیادی وجود داشت که دیگر اقوام و بزرگان، دختر یتیم را با تمام اموال و ارثیه اش می گرفتند و مال او را می خوردند و او را طلاق می دادند و بدون مسکن و رزق و مالی رهایش می ساختند. در این زمان دیگر نه سرپناه و عرضی برای زندگی داشتند و نه کسی مایل به ازدواج با آن ها بود.
این آیه و آیات دیگر نازل شد تا بفرماید که اگر نمی توانید با یتیمان عدالت را رعایت کنید، با آن ها وصلت نکنید و زنان دیگر را برای نکاح بگیرید. (المیزان فی تفسیر القرآن :۴ / ۱۶۶)
رابعاً در قرآن شواهدی خلاف ادعای شبه گر وجود دارد که شهوت رانی را نه تنها سفارش نمی کند بلکه آن را مذموم می شمارد.به عنوان نمونه در آیه ی ۱۹ سوره ی آل عمران می فرماید: « زُیِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ … ذلِکَ مَتاعُ الْحَیاهِ الدُّنْیا وَ اللَّهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآب» ؛ دوستىِ خواستنی ها [ی گوناگون] از: زنان … براى مردم آراسته شده، [لیکن] این جمله، مایه تمتّع زندگى دنیاست، و [حال آنکه] فرجام نیکو نزد خداست. یا در آیه ی ۲۸ سوره ی عنکبوت: « وَ لُوطاً إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ إِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الْفاحِشَه …» ؛ و [یاد کن] لوط را هنگامى که به قوم خود گفت: «شما به کارى زشت مىپردازید….». این آیات علاوه بر ذم شهوت رانی، آن را از زشتی های بزرگ معرفی می کند.
عبدالحمید مردانی

با سلام/ تشکر از حسن نظر شما