پایگاه استاد مردانیپایگاه اطلاع‌رسانی
سربرگ پایگاه اطلاع‌رسانی عبدالحمید مردانی
خانه/آرشیو/محوریت قرآن

محوریت قرآن

محوریّت قرآن از آن جا که مردم در زمان های مختلف از حیث معارف و دانش با یکدیگر مختلف بوده لذا حکمتِ الهی اقتضا می کرد که در هر زمان معجزه ای را متناسب با علم و دانش آن زمان بیاورد تا نهایتِ تأثیر را در آن ها گذاشته و حجّت را بر آن ها…

محوریّت قرآن

از آن جا که مردم در زمان های مختلف از حیث معارف و دانش با یکدیگر مختلف بوده لذا حکمتِ الهی اقتضا می کرد که در هر زمان معجزه ای را متناسب با علم و دانش آن زمان بیاورد تا نهایتِ تأثیر را در آن ها گذاشته و حجّت را بر آن ها تمام کند. به عنوانِ نمونه در زمان حضرت موسی A که مردم با سحر و ساحری آشنایی داشته و مسائلِ مربوط به آن را به خوبی از یکدیگر تشخیص می دادند، معجزه آن حضرت را عصا قرار داد تا مردم آن زمان اقرار به معجزه بودن آن کنند در حالی که می دانند این مسأله با سحر فرق دارد. یا این که در زمان حضرت عیسی A که علم طب و پزشکی در بالاترین مرتبه خود قرار داشت و متخصّصین فن بسیار بودند، معجزه آن حضرت را زنده کردنِ مرده و شفادادن کور مادرزاد و ابرص قرار داد که همه مردم و متخصّصین آن زمان دانستند که این مسأله با علم طب فرق دارد و قطعا معجزه و خارق عادت می باشد و لذا حجّت بر آن ها تمام شد.

در زمانی که حضرت محمد ص به پیامبری برانگیخته شد، مردمِ جزیره العرب از بسیاری از علوم و فرهنگ ها دور بودند، با این حال در فصاحت و بلاغت سنگِ تمام گذاشته و به اوج تعالی و کمال رسیده بودند به صورتی که تمام مردم از این فن بهره ای داشتند. لذا اگر معجزه در این زمان از قبیل معجزه حضرت عیسی ع و موسی ع و … بود، به دلیل عدمِ درک عموم مردم، تأثیرگذاریِ خود را نداشته و حجّت تمام نمی شد. فصاحت و بلاغت در زمانِ نزولِ قرآن به اندازه ای اهمیت داشته که مردم در مراسمِ حج، مجالسی تشکیل داده و در آن خطبا و شعرای بزرگ شرکت می کردند و اشعار خود را خوانده و با یکدیگر مقایسه می کردند و سپس فصیح ترین و بلیغ ترین آن ها را انتخاب کرده و بر کعبه می آویختند و بدین وسیله بر یکدیگر مفاخره و مباهات می کردند.

در این زمان خدای تعالی معجزه پیامبرش را از همین قبیل قرار داد تا مردم آن را درک کرده و بدانند که این نوع بیان که مشتمل بر بالاترین معانی و مفاهیم است از عهده بشر خارج بوده و شعر و مانند شعر نیست، لذا حجّت بر آن ها تمام گشته و به آن ایمان بیاورند.

قرآن کریم قبل از آنکه به زمین بیاید و در لباسِ الفاظ آن هم به واژه عربی در بیاید دارای مقامی عظیم و بلند مرتبه در نزدِ خدای تعالی بوده است و دستِ بشرِ عادی به آن نمی رسیده تا بخواهد آن را بفهمد.

با توجه به آیات شریفه: «فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ، وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ لَوْ تَعْلَمُونَ عَظِیمٌ، إِنَّهُ لَقُرْآنٌ کَرِیمٌ، فِی کِتابٍ مَکْنُونٍ، لا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ، تَنْزِیلٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِینَ»[۱]؛ قرآن کریم در کتاب مکنون و لوح محفوظ[۲] و مخفی از دید انسان قرار داشته است، در کتابی که جز پاکان؛ یعنی معصومین b به آن راه نداشته و با آن تماس ندارند. این کتاب به دلیل نیازِ بشر به کمال وسعادت از طرفِ پروردگار نازل شد اما نزولِ آن به صورتِ تجلّی است نه تجافی؛ یعنی هنوز به آن لوح محفوظ و ام الکتاب وصل است و هر انسانی به اندازه معرفتِ خود از آن بهره می برد.


[۱] . قسم به جایگاه ستارگان. و این سوگندى بزرگ است اگر بدانید! همانا آن قرآن کریمى است. که در کتاب محفوظ جاى دارد. و فقط پاکان مى‏توانند آن را مس کنند. و از سوى پروردگار عالمیان نازل شده است. (واقعه/۷۵-۸۰)

[۲] . Pبَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِیدٌ فِی لَوْحٍ مَحْفُوظٍO. {بروج/۲۱-۲۱}.

دیدگاه‌ها