پایگاه استاد مردانیپایگاه اطلاع‌رسانی
سربرگ پایگاه اطلاع‌رسانی عبدالحمید مردانی
خانه/آرشیو/قطب قرآن

قطب قرآن

بسم الله الرحمن الرحیم قطب قرآنبه گفته ابن فارس «ق ط ب» در لغت: اصلی است که دلالت بر جمع می کند؛ «القاف و الطاء و الباء أصلٌ صحیح یدلُّ على الجمع» و وقتی به کلمه یا شیئی اضافه می گردد یا اسناد داده می شود معنای خاصّ خود را پیدا می کند؛ به عنوان…

بسم الله الرحمن الرحیم

قطب قرآن به گفته ابن فارس «ق ط ب» در لغت: اصلی است که دلالت بر جمع می کند؛ «القاف و الطاء و الباء أصلٌ صحیح یدلُّ على الجمع» و وقتی به کلمه یا شیئی اضافه می گردد یا اسناد داده می شود معنای خاصّ خود را پیدا می کند؛ به عنوان نمونه خلیل بن احمد می نویسد: «قُطْبُ الرحى: الحدیده التی فی الطبق الأسفل من الرحیین یدور علیها الطبق الأعلى»؛ «قطب الرحی»: آهن سنگ زیرین آسیاب که سنگ بالاى آسیاب بر روى آن می‌چرخد را گویند. ابن فارس می نویسد: «قُطب الرَّحَى؛ لأنَّه یجمع أمرَها إذْ کان دَوْرُه علیها؛ و منه قُطْبُ السَّماء، و یقال إنَّه نجمٌ یدور علیه الفَلَک. و یستعار هذا فیقال: فلانٌ قطبُ بنی فلانٍ، أی سیِّدُهم الذی یلوذون به»؛ «قطب السماء همان ستاره ای است که بقیه ستاره ها یا فلک به دور آن می چرخد؛ و وقتی می گویند: قطبِ فلان قبیله؛ یعنی سید و سرور آن ها که مردم قبیله به او پناه می برند.

امام علی ع می‌فرماید: «وَ إِنَّمَا أَنَا قُطْبُ الرَّحَی‏ تَدُورُ عَلَیَّ وَ أَنَا بِمَکَانِی فَإِذَا فَارَقْتُهُ اسْتَحَارَ مَدَارُهَا وَ اضْطَرَبَ ثِفَالُه ‏…»(نهج البلاغه/۱۷۵)؛ و من قطب و میخ آسیاب هستم که آسیاب به اطراف من دور می‌زند و من در جاى خود هستم، پس اگر جدا شوم مدار آسیاب به هم خورده، سنگ زیرین آن مضطرب می‌گردد؛ این تعبیر بدان معناست که نظام عالم هستی به من است و اگر من نباشم اموراتِ این عالم به هم خورده وجهان هستی به هم می خورد. این که به امام زمان؛ حجّه بن الحسن العسکری ع تعبیر «قطب عالم امکان» را به کار می برند؛ به همین معنا می باشد. مرحوم بحرانی از امام صادق ع نقل می کند: «قال أبو عبد الله ع: إن الله جعل ولایتنا أهل‏ البیت‏ قطب‏ القرآن‏ و قطب جمیع الکتب، علیها یستدیر محکم القرآن…»(البرهان / ۱/ ۲۲)؛ خدای تعالی ولایت ما اهل بیت را قطب قرآن و قطب همه کتب آسمانی قرار داده که محکمات قرآن بر آن قطب می چرخد.

برگرفته از مقدّمات تفسیر قرآن(عبد الحمید مردانی)

دیدگاه‌ها